Veb-dasturlash (web development) jadal rivojlanib borar ekan, JavaScript asosidagi uchta mashhur “front-end” freymvork (framework) ko‘pchilik e’tiborini o‘ziga qaratadi: ReactJS, Angular va VueJS. Ushbu blogpostda ularning asosiy farqlari, afzalliklari va kamchiliklari haqida gaplashamiz. Maqsad – sizga qaysi biri mos kelishini aniqlashda yordam berish.
ReactJS – bu Facebook (Meta) tomonidan yaratilgan, komponentalarga asoslangan kutubxona (library). U freymvork emas, chunki React faqat “view layer” uchun mas’ul, qolgan tuzilmalarni odatda alohida kutubxonalar qo‘shib ishlatish kerak bo‘ladi.
React juda ixcham yondashuvni taklif qiladi: “faqat kerakli narsalar”. Masalan, routing (yo‘llarni boshqarish) yoki global state management (ma’lumotni butun dastur bo‘ylab boshqarish) uchun alohida “kutubxona” lar qo‘shasiz.
“Virtual DOM” React‘ning eng kuchli xususiyatlaridan biri. Interfeys (UI) o‘zgarishi kerak bo‘lganda, React dastlab virtual DOM’da hisob-kitob qiladi, keyin real DOM’da kerakli joylarini yangilaydi. Bu ko‘pincha samaradorlikni oshiradi.
React nisbatan oson o‘rganiladi, lekin siz qo‘shimcha kutubxonalar (masalan, React Router, Redux, Redux Toolkit yoki Context API) bilan ham ishlashni bilishingiz kerak bo‘ladi.
import React from 'react';
// Kichik bir React komponent
function HelloWorld() {
// return'da bir nechta tag qaytarish uchun Fragment yoki <> </> ishlatiladi
return (
<>
<h1>Hello World!</h1>
<p>Bu React komponentining misoli</p>
</>
);
}
export default HelloWorld;
Angular – bu Google tomonidan ishlab chiqilgan to‘liq “front-end” freymvork bo‘lib, TypeScript asosida ishlaydi. U barcha zarur funksiyalarni bir joyda o‘z ichiga oladi, ya’ni siz alohida kutubxonalar bilan ovora bo‘lmaysiz.
Angular aniq qoida va tuzilmaga ega: “components”, “services”, “modules” kabi bo‘limlar avvaldan tayyor.
TypeScript – bu JavaScript’ning kuchaytirilgan versiyasi (superset). Angular shu tilda yoziladi, bu esa sizga katta loyihalarda qulayroq struktura va qat’iy tur (type) tizimi beradi.
Angular an’anaviy tarzda “two-way binding” bilan tanilgan. Ya’ni model (data) va view (UI) o‘zaro sinxronlashib turadi.
Angular ko‘proq korporativ darajadagi loyihalar uchun yaxshi, chunki unda ko‘plab xususiyatlar jamlangan. Ammo bu murakkablikni ham oshiradi.
import { Component } from '@angular/core';
@Component({
selector: 'app-hello-world',
template: `
<!-- Shablonda ikki tomonlama data binding ko'rinishi -->
<h1>Hello World</h1>
<p>Bu Angular komponent misoli</p>
`
})
export class HelloWorldComponent {
// Angularda TypeScript'dan foydalanamiz
}
VueJS – bu Evan You tomonidan yaratilgan “progressive” freymvork. “Progressive” deyilishiga sabab, Vue’ni kichik loyihadan tortib yirik dasturlarga ham bosqichma-bosqich tatbiq qilish mumkin.
Vue ham React singari minimal yadroga ega, ammo unga rasmiy qo‘shimchalar (routing, global state management – Vuex yoki Pinia) juda yaxshi moslashgan.
Vue’ni mavjud loyihaga qo‘shish yoki yangidan boshlash – ikkalasi ham juda oson.
Vue ma’lumotlarni kuzatish va yangilashda o‘ziga xos “reactive” tizimdan foydalanadi. React dagi Virtual DOM singari, Vue ham Virtual DOM ishlatadi.
Vue sintaksisi oddiy, yarim kun ichida ham tushunib ketadigan darajada “user-friendly”.
<template>
<!-- Vue'dagi shablon qismida data-ni {{ }} orqali chaqiramiz -->
<div>
<h1>(Hello World)</h1>
<p>Bu Vue komponentining misoli</p>
</div>
</template>
<script>
export default {
name: 'HelloWorld',
data() {
// data - bu komponentdagi ma'lumotlarni saqlaydi
return {
message: 'Vue komponentidan salom!'
};
}
};
</script>
<style scoped>
/* Scoped style - faqat shu komponent ichida ishlaydi */
h1 {
color: #42b983;
}
</style>
Tanlovingizni loyihangizning hajmi, jamoangiz tajribasi va kelajakdagi ko‘lamini (scalability) inobatga olib qiling. Har biri o‘ziga yarasha afzallik va cheklovlarga ega.