Nozim .

Frontend va Backend

frontend and backend image

Veb-dasturlashda Frontend va Backend ikki asosi bo‘lib, ular birgalikda veb-sayt yoki ilovani yaratishga xizmat qiladi.

Frontend nima?

bu foydalanuvchi bilan o‘zaro aloqada bo‘ladigan qismdir. Frontendning asosiy vazifasi veb-saytning ko‘rinishi va interaktivlikni ta‘minlashdir.

Asosan uchta texnologiya ishlatiladi:

  • HTML (HyperText Markup Language): Veb-sahifalarning tuzilishini yaratadi.
  • CSS (Cascading Style Sheets): Veb-sahifalarga dizayn va stil qo‘shadi.
  • JavaScript: Interaktivlikni ta‘minlaydi, masalan, tugmalarni bosganda animatsiyalar yoki ma‘lumotlarni yangilash.

Frontend dasturchilar ko‘pincha quyidagi kutubxona va freymvorklardan foydalanadi:

  • ReactJS
  • VueJS
  • Angular

Backend nima?

Bu tizimning server tomoni bo‘lib, u ma‘lumotlarni qayta ishlash, saqlash va ularga ishlov berishni ta‘minlaydi. Backend foydalanuvchi ko‘ra olmaydigan va tizimning ichki qismi hisoblanadi. Asosan quyidagi texnologiyalar ishlatiladi:

  • Server tillari:
    • Python
    • Java
    • PHP
    • Node.js
  • Ma'lumotlar bazasi:
    • MySQL
    • PostgreSQL
    • MongoDB
    • Firebase
  • API (Application Programming Interface): Frontend va Backendni bog‘lash uchun ishlatiladi.

Qanday ishlashiga misol

Tassavur qiling siz onlayn-do'kondan biror narsa xarid qilyabsiz

  • Siz ko‘rayotgan mahsulotlar ro‘yxati, ularning rasmlari va tugmalari bu Frontend.
  • Mahsulotlarni qidirish, savatchaga qo‘shish va buyurtmani tasdiqlashda ishlatilayotgan funksiyalar bu Backend.

Yakuniy so'z

Frontend va Backend — bu veb-dasturlashning ikki ajralmas qismi. Ular birgalikda ishlaganida, veb-sayt yoki ilova to‘liq va funksional bo‘ladi. Har bir dasturchi o‘z qiziqishlari va maqsadlariga qarab ushbu yo‘nalishlardan birini tanlashi yoki ikkalasini birgalikda o‘rganib Fullstack dasturchi bo'lish mumkin.